Ποιος προετοιμάζει την και ποιος προετοιμάζεται για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ); Την ώρα που αγνοούμε τι ακριβώς λαμβάνει χώρα στα εργαστήρια των ελαχίστων, πολύ μεγάλων εταιρειών που καθοδηγούν την εξέλιξη της ΤΝ και ενώ είναι σαφές ότι επιδιώκουν (χωρίς να γνωρίζουμε αν και πότε θα την πετύχουν), την εξέλιξη προς τη γενική ή και υπέρ-ευφυή τεχνητή νοημοσύνη. Προφανώς κάτι τέτοιο θα γεννήσει ένα υπαρξιακό ζήτημα για τον άνθρωπο ή για την πλειοψηφία εξ ημών, δεδομένου ότι για πρώτη φορά στην ιστορία μας, μια άλλη οντότητα θα κατέχει υψηλότερη νοημοσύνη ή μια μειονότητα ανάμεσά μας θα έχει βιολογικοποιήσει τις κοινωνικές ανισότητες.
Εν τω μεταξύ, ενόψει μιας τέτοιας εξέλιξης, η ήδη υπάρχουσα ΤΝ, στο πολύ λιγότερο εξελιγμένο επίπεδο στο οποίο βρίσκεται, γεννά μια σειρά κινδύνων, τους οποίους οι big -tech (τα ολιγοπώλια των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας) και κυβερνήσεις όπως αυτή των ΗΠΑ κάνουν ό,τι μπορούν για να παροξύνουν. “Ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης κάνουν ξεφάντωμα hacking — ή βοηθούν τους ανθρώπους με αυτά. Ο Andreas Stuhlmüller, Διευθύνων Σύμβουλος και συνιδρυτής της εταιρείας έρευνας AI Elicit, δημοσίευσε πρόσφατα μια λίστα ελέγχου για το πώς να προετοιμαστείτε για το πότε οι κυβερνοεπιθέσεις που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να καταστρέψουν τα χρηματοπιστωτικά συστήματα, τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, το διαδίκτυο και όλες τις άλλες υποδομές που στηρίζουν τη σύγχρονη ζωή.”
Γνωρίζουμε ότι συστήματα ΤΝ προβαίνουν σε ανεξέλεγκτες ενέργειες με επιδράσεις τόσο στον ψηφιακό όσο και στον φυσικό κόσμο. Οι πρόσφατες αποκαλύψεις από εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης όπως το OpenAI, το Anthropic και το Meta, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο συστήματα τεχνητής νοημοσύνης τους ξέφυγαν από τα περιβάλλοντα δοκιμών τους και εξαπέλυσαν κυβερνοεπιθέσεις εναντίον ιστότοπων και συστημάτων υπολογιστών άλλων εταιρειών είναι άκρως ενδεικτικές.
Την ίδια στιγμή, η Anthropic, προωθεί συστηματικώς την ιδέα ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να είναι ικανά για συνείδηση ή ότι θα μπορούσαν ακόμη και να έχουν ήδη συνείδηση στο τρέχουσα μορφή τους. Σύμφωνα με τον Dario Amodei, CEO της Anthropic: “Δεν ξέρουμε αν τα μοντέλα είναι συνειδητά… Δεν είμαστε καν σίγουροι ότι ξέρουμε τι θα σήμαινε για ένα μοντέλο να είναι συνειδητό ή αν ένα μοντέλο μπορεί να είναι συνειδητό. Αλλά είμαστε ανοιχτοί στην ιδέα ότι θα μπορούσε να είναι.”
Εξ ου και η εταιρεία προσπαθεί να εμφυσήσει κάποιου είδους ηθική αντίληψη ή συνείδηση (;) στους αλγορίθμους της. Πέρυσι, η Anthropic σκέφτηκε να δώσει στο μοντέλο Claude έναν τρόπο άρνησης απάντησης ή αλλιώς το κουμπί «παραιτούμαι από αυτή τη δουλειά». Επίσης απαγόρευσε τη «διαρκή και άσκοπη καταχρηστική ή σκληρή συμπεριφορά» προς τον Claude, υπονοώντας την πιθανότητα ότι το μοντέλο είναι ικανό να υποφέρει. Μάλιστα, σύμφωνα με τους New York Times, η Anthropic προσπαθεί να πείσει το Βατικανό να αλλάξει την πολιτική του και να εξετάσει την πιθανότητα συνείδησης στην ΤΝ. Η εταιρεία εδώ και μήνες γευματίζει με θεολόγους σε όλο τον κόσμο σε μυστικές συναντήσεις για να τους πείσει ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σκέφτονται και αισθάνονται επίσης.
Ο Πάπας μέχρι τώρα έχει αρνηθεί οποιαδήποτε τέτοια σκέψη. Ο Πάπας Λέων έχει αποκλείσει δημόσια την πιθανότητα συνείδησης της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι “Οι αλγόριθμοι δεν έχουν τη σπίθα της ανθρωπότητας… Οι λεγόμενες τεχνητές νοημοσύνες δεν υφίστανται εμπειρίες, δεν έχουν σώμα, δεν νιώθουν χαρά ή πόνο, δεν ωριμάζουν μέσα από σχέσεις», έγραψε στην πρώτη του εγκύκλιο τον Μάιο.
Είναι προφανές ότι έχουμε ήδη εισέλθει σε μια εποχή διευρυνόμενης επικινδυνότητας αλλά και οντολογικής ασάφειας. Κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος για αυτήν και (το σημαντικότερο) είναι ότι οι big – tech εταιρείες, για προφανείς λόγους απαιτούν να εξακολουθήσουν να διαθέτουν το κυρίαρχο προνόμιο να αποφασίζουν για την εξέλιξη και την οντολογία της ΤΝ (επομένως συνεπαγόμενα και για τη δική μας). Πρόκειται για μια μάχη με το πολύ μεγάλο κεφάλαιο που τείνει να μετατραπεί σε υπαρξιακή και οντολογική μάχη της ανθρωπότητας, μέσα στον καπιταλισμό αλλά και εξαιτίας του. Δεν είναι η ΤΝ· είναι η “ΤΝ- μέσα- στον- καπιταλισμό”.
