Ίσως να ακούγεται παράταιρο, μέσα στη δεδομένη συγκυρία όπως και σε πολλές άλλες ιστορικές συγκυρίες, όμως είμαστε καταδικασμένοι να προσπαθούμε να επιστρέψουμε στον κήπο της Εδέμ.
Ο κήπος της Εδέμ δεν είναι η νηπιακή άγνοια αλλά η πληρότητα της αθωότητας, η οποία απειλείται από την ατέλεια, από το σκάνδαλο που ελλοχεύει μέσα στην ανθρώπινη φύση. Ο Κήπος της Εδέμ είναι αντικειμενικώς ατελής. Έχει μέσα την αιτία της πτώσης, έχει το φίδι.
Τι σκοτώνει την αθωότητα; Η έγερση μιας μη-αναγκαίας ανάγκης. Οι πρωτόπλαστοι δεν έχουν όντως ανάγκη. Δεν έχουν συνείδηση του τι υπάρχει «έξω-από», και δοκιμάζουν εξαιτίας αυτού. Υπ’ αυτήν την έννοια η ανθρώπινη φύση αναδεικνύεται βαθιά αντιφατική: η περιέργεια την ωθεί πιο πέρα αλλά και την κατακρημνίζει. Ο Κήπος της Εδέμ δεν στέκεται εύκολα θεολογικώς αλλά από υπαρξιακής απόψεως είναι ακριβέστατος.
Ο άνθρωπος υπαρξιακώς και οντολογικώς βαδίζει σε ένα λεπτό σκοινί κάθε μέρα: «Στα παιχνίδια που δεν έχουν τελειωμό δε γίνεται ποτέ να κερδίσεις. Κάποια στιγμή απλώς θα τα κλείσεις.» Η ζωή βιωνόμενη έτσι (και συνήθως έτσι βιώνεται) αποτελεί την αιτία που μετατρέπει το φιλοπερίεργο απελευθερωτικό σε αιτία πτώσης. Το παιχνίδι δεν έχει σκοπό και επομένως παύει να έχει τέλος (ταυτολογικό το συμπέρασμα προφανώς) αλλά και να αποτελεί παιχνίδι: καθίσταται δοκιμασία. Μια δοκιμασία συλλογής εμπειριών, δοκιμασιών μέχρι την τελική πτώση, δηλαδή παρακμή, η οποία μοιραίως θα έρθει.
Μόνο η θέση σκοπού μεγαλυτέρου της ύπαρξης, ως πυξίδας για τη ζωή μπορεί να θέσει ένα όριο στην ατελείωτη δοκιμασία, στην αναζήτηση ενός «έξω- από», η οποία δεν τελειώνει ποτέ. Υπ’ αυτήν την έννοια ο σκοπός ο μεγαλύτερος της ύπαρξης αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την επιστροφή στην αθωότητα. Ο σκοπός δεν αθωώνει άνευ ετέρου. Στο όνομα σκοπών έχουν γίνει εγκλήματα. Όμως χωρίς σκοπό ο άνθρωπος γίνεται ένας περιφερόμενος Κάιν, γίνεται οι πρωτόπλαστοι που δοκιμάζουν χωρίς σκοπό και επομένως χωρίς τέλος, μέχρι που να καταστούν εξόριστοι από την αθωότητα, να δυστυχήσουν ακόμα και αν εντοπίζουν ηδονές.
Το ίδιο ισχύει και για τον έρωτα: ο έρωτας ο οποίος είναι απλώς ηδονοκεντρικός δεν αθωώνει, δεν απελευθερώνει, δεν αποτελεί πλήρη έρωτα, δεν μπορεί να μεγαλώσει τον άνθρωπο. Του κλείνει τα μάτια, τον συσκοτίζει. Ο έρωτας αντιθέτως με σκοπό και ακόμα περισσότερο ο έρωτας μέσα σε έναν σκοπό αθωώνει και δικαιώνει.
Το σκάνδαλο των πρωτόπλαστων υπαρξιακώς πηγάζει όχι από το ότι δοκίμασαν αλλά από το ότι δοκίμασαν χωρίς σκοπό, χωρίς οριστικό τέλος ποτέ. Δηλαδή από την επιλογή της νηπιακότητας εκεί που η ωρίμανση θα έπρεπε να έχει τον πρώτο λόγο. Ο ύστερος καπιταλισμός είναι το βιβλικό φίδι και εν αγνοία των περισσοτέρων δε διαμορφώνει απλώς επιλογές κατανάλωσης αλλά την καταναλωτική ύπαρξη, την ύπαρξη της δοκιμής με επίκεντρο τον ηδονισμό, ο οποίος όπως κάθε ναρκωτικό ωθεί στο τέλος και της ηδονής καθ’ εαυτής.
Οι εν δυνάμει αθώοι των καιρών μας είναι οι Παλαιστίνιοι, οι Χούθι, οι αντιστασιακοί, «οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην». Η άγονη περιδιάβαση, η ατελείωτη δοκιμασία που κλείνει τα μάτια και σκοτώνει την αθωότητα θα αρχίσει να τελειώνει όταν ο σκοπός θα εγκατασταθεί στο κέντρο της ύπαρξης. Ο έρωτας, η δοκιμή θα γίνονται επί σκοπώ, θα εξυπηρετούν ένα τέλος και ως εκ τούτου θα αθωώνουν και θα απελευθερώνουν. Το 2026 ελπίζουμε να ανοίξουμε τα μάτια στον σκοπό που μας υπερβαίνει, να επανα-αθωώσουμε την ύπαρξή μας.
