Όταν η Γαλλία βαριόταν (κατά τη φράση της εποχής και παρότι η δεκαετία του ’50 δεν ήταν καθόλου βαρετή στη γαλλική ιστορία), εξεγέρθηκε το 1968. Τώρα που ασθενεί, τι θα κάνει;
Προς το παρόν δείχνει να απορρίπτει την επισήμως και προφανώς συστημική δεξιά, η οποία ενδύεται τον μανδύα του κέντρου. Στις δημοσκοπήσεις τόσο για τις προεδρικές εκλογές όσο και για τις εκλογές για την εθνοσυνέλευση, η δυναμική δείχνει να φέρνει στην πρώτη θέση την υπόρρητα συστημική και δήθεν αντισυστημική Λεπέν και, στη δεύτερη, τον Μελανσόν.
Ο Μακρόν ως η ενσάρκωση της φαντασίωσης του νεοφιλελευθερισμού να κυβερνά με πολιτικές μαριονέτες της χρηματιστικής, τραπεζικής ελίτ ακυρώνοντας και εξορίζοντας στο περιθώριο κάθε φωνή ως ακραία, θα αφήσει τη Γαλλία έτοιμη να ριχτεί στην αγκαλιά όποιας ή όποιου ο Μακρόν ονομάτισε “ακραία/ακραίο” και σε μια εν δυνάμει γιγάντια οικονομική κρίση.
Παρεμπιπτόντως, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας από 59,72% του ΑΕΠ το 2000, έφτασε φέτος στο 118,4% του ΑΕΠ. Το 1999, παρεμπιπτόντως, η Γαλλία υιοθέτησε το ευρώ. Παραλλήλως, το ποσοστό της βιομηχανικής παραγωγής ως προς το ΑΕΠ έπεσε από το ήδη ευρισκόμενο σε φθίνουσα πορεία 14,31% το 1999, σε 9,49% το 2026. Αντιθέτως, το αντίστοιχο ποσοστό στη Γερμανία έμεινε σχετικώς σταθερό, από 19,74% το 1999, σε 18,94% το 2023. Η πτώση θα προκληθεί αν και όχι σε αντίστοιχο βαθμό από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Με άλλα λόγια, και από αυτούς τους δείκτες, όπως και από άλλους, η Ευρωζώνη αποδεικνύεται θερμοκήπιο της γερμανικής ισχύος. Ώσπου ελέω αποικιακής λογικής, αντιρωσισμού, πρόσδεσης στις ΗΠΑ, γερμανικής κουλτούρας επιβολής στους εταίρους της στην Ευρωζώνη, απώλειας θέσης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και “φούσκας” του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού που δεν μπορεί να “φουσκώνει” για πάντα, έρχεται η ώρα της πληρωμής και για τη Γερμανία, η οποία για άλλη μια φορά αποδεικνύεται πολύ μεγάλη για την (ηπειρωτική) Ευρώπη και πολύ μικρή για τον κόσμο, παρά τις αναθερμαινόμενες φαντασιώσεις ισχύος της.
Η Γαλλία, όμως, εν τω μεταξύ βυθίζεται ολοένα περισσότερο σε μια κρίση που διαρκώς ανανεώνεται και η οποία δεν αφορά μόνο αυτήν αλλά όλο τον καπιταλιστικό κόσμο και σίγουρα τον δυτικό καπιταλιστικό κόσμο (ή τουλάχιστον τους σημαντικότερους πυλώνες του).
Τα ομόλογα του δημοσίου των ΗΠΑ όπως και της Γαλλίας, με την πορεία τους φέτος, απεικονίζουν πώς η λογική των οικονομιών της φούσκας και των ληστρικών παιχνιδιών με χρεόγραφα “δαγκώνει” και τις καπιταλιστικές μητροπόλεις.
Μόνο που υπάρχει μια πολύ μεγάλη διαφορά: οι ΗΠΑ έχουν όσα δολάρια θέλουν. Η Γαλλία όχι. Φυσικά, η ΕΚΤ μπορεί να “μπει στη μέση” και να ρίξει όσα λεφτά θέλει για να καθησυχάσει τις αγορές. Μόνο που η συνήθης συνταγή περιλαμβάνει και την απαίτηση για επώδυνες δημοσιονομικές και διαρθρωτικές αλλαγές, τις οποίες ούτε η γαλλική κοινωνία δείχνει διατεθειμένη να αντέξει. Υπάρχει μάλιστα πολύ καλός λόγος να μη δεχτούν τέτοιες αλλαγές: το μεγάλο πρόβλημα της οικονομίας της ΕΕ είναι ότι το οικονομικό κατεστημένο της εξακολουθεί να χρειάζεται και να απαιτεί ο κόσμος να του φέρεται σα να είναι ο κυρίαρχος αποικιοκράτης: να αγοράζει φτηνή ενέργεια και πρώτες ύλες από τον υπόλοιπο κόσμο, προκειμένου μετά να εξάγει σύνθετα και ακριβά βιομηχανικά προϊόντα.
Ευτυχώς, δε ζούμε πλέον σε αυτήν την εποχή (μάλλον). Η ελληνική εμπειρία είναι άλλωστε πρόσφατη. Ακόμα λοιπόν και αν η Γαλλία ήταν πιο έτοιμη να δεχτεί άνοδο των ορίων συνταξιοδότησης όπως προτείνει ο Paul Krugman, η λύση δε θα ερχόταν. Τα δομικά προβλήματα του νεοφιλελεύθερου, δυτικού-αμερικανοκεντρικού και ευρωζωνικού καπιταλισμού έχουν να κάνουν με την αρρύθμιστη, ολιγοπωλιακή, ιμπεριαλιστική και χρηματοπιστωτική του στρατηγική, η οποία απλώς δεν μπορεί να αλλάξει.
Η Γαλλία, όπως και όλος ο καπιταλιστικός κόσμος βαδίζει στον επισφαλή δρόμο μεταξύ του “too big to fail” και του “too big to be saved”.
Photo by Constant Loubier on Unsplash | https://unsplash.com/@constant_lb
Φωτογραφικό υλικό
Loubier, C. (2019, February 10). Arc De Triomphe [Photograph]. Unsplash. https://unsplash.com/photos/arc-de-triomphe-KHyBuy4oE-8
